شبکه شتابنگاری زلزله ایران و دستگاههای مورد استفاده

ایستگاه جهرم در استان فارس در تاریخ 25/09/1352 خورشیدی اولین شتابنگاشت را با بیشینه شتابی برابر با 0.02 شتاب ثقل زمین به ثبت رسانید. بعد از زمین لرزه رودبار- منجیل (1369) طرح توسعه شبکه شتابنگاری در دستور کار مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن قرار گرفت و از سال 1372 نصب دستگاههای دیجیتال شروع شد.
بیشینه شتاب ثبت شده بر روی مولفه قائم و نزدیک بودن به کانون و گسل مسبب، این شتابنگاشت را به یکی از بارزترین شتابنگاشتهای دنیا در آورده است


دستگاه SMA1 با يك حلقه فيلم، يك يا چند زمينلرزه و پسلرزه هاي آن را حداكثر تا 25 دقيقه ثبت مي نمايد. مشخصه هاي فيزيكي اين دستگاه عبارت است از جنس بدنه آلومينيم، وزن آن 11 كيلو گرم مي باشد، و ابعاد آن 355 × 200× 200 ميليمتر است. دماي محدودة عملكرد دستگاه از 20 – تا 55 درجه سانتيگراد است. نيروي تغذيه دستگاه، دو باطري 6 ولت قابل شارژ بوده كه توسط جريان برق 220 ولت يا 110 ولت شارژ مي گردند. زمان سنجي دستگاه SMA1 توسط ژنراتور كدهاي زماني يا TCG صورت مي گيرد.
دستگاه شتابنگارSSA2

دستگاه شتابنگار SSA2 از جديدترين دستگاههاي شتابنگار ديجيتالي است كه در حال حاضر مورد استفاده شبكه شتابنگاري زلزله ايران مي باشد. دستگاه شتابنگار SSA2 به دليل باند بسامد وسيعتر، دامنه ديناميكي بيشتر نسبت به SMA1، داده هاي كاملتري در حافظه ثبت مي كند لذا پردازش داده ها از طريق نرم افزارها ي خاص پردازش به مراتب سريع تر و با اطمينان بيشتري از SMA1 مي باشد. قابليت ارتباط با آن از طريق مدم كارآيي آنرا بالا برده است. حافظه دستگاه kbyte 256 است كه مي توان آن را به kbyte 2048 افزايش داد. زمان ثبت استاندارد دستگاه حدود 10 دقيقه است كه با حافظه بيشتر تا 80 دقيقه نيز مي رسد. نرخ ثبت داده 200 نمونه در ثانيه براي هر كانال است.
دستگاههاي SSA2 زمينلرزه ها رااز طريق مانيتور كردن علائم شتاب حاصل از هر يك از سنسورهاي سه گانه آن ثبت مي كند. وقتي شتاب از حدي كه توسط كاربر تعيين شده است فراتر مي رود داده ها مستقيماً در حافظه ثبت مي شوند. پاسخ دستگاه از صفر تا پنجاه هر تز بوده و بدين لحاظ زمينه هاي كاربردي وسيعي دارد. دستگاههاي شتابنگار از زمان نصب تا كنون ركوردهاي زيادي را ثبت نموده اند.
زمان رويداد، مدت دوام و مقادير اوج شتاب مربوط به هر حادثه در فایل Header مربوط به هر دستگاه ثبت مي شود. ارتباط با دستگاه از طريق رايانه و يا به وسيله خط تلفن برقرار مي شود. ابعاد دستگاه (281× 222× 375 ميليمتر) بوده وزن آن 10 كيلوگرم است. ولتاژ كار با دستگاه 11 تا 14 ولت DC و جريان مصرفي آن 75 تا 200 ميلي آمپر است. دستگاه SSA2 داراي يك ساعت داخلي استاندارد است كه زمان رويداد زمينلرزه را در header فايل مربوطه ثبت مي كند. دقت اين ساعت كم بوده و به منظور افزايش دقت سنجش زمان از ژنراتور كدهاي زماني استفاده مي گردد.
------------
دستگاه شتابنگار CMG-5TD

دستگاه شتابنگارCMG-5TD یک شتابنگار دیجیتالی سه مولفه با محدوده دینامیکی زیاد است که در ثبت اطلاعات دقیق برای مطالعات زلزله شناسی، مهندسی زلزله و کاهش خطر زمین لرزه کابرد بسیار دارد.
هر یک از این شتابنگارها شامل یک سنسور شتاب سنج سه مولفه CMG-5T ، دیجیتایزر DM24 و نرم افزار راه انداز است که به صورت یک مجموعه کامل و مستقل عمل می کند.
مهمترین ویژگیها
استفاده از المان هایی با سطح نویز پایین برای افزایش دقت و محدوده عملکرد
بیشینه سطح جنبش قابل ثبت از 0.1g تا 4.0g
خروجی با بازده (نسبت سیگنال به نویز) بالا
رفتار خطی از DC تا100Hz (انتخابی 50Hz)
سنسورهای سه مولفه بسیار حساس و دقیق
دیجیتایزر سه کاناله با محدوده دینامیکی بالا (24 بیت)
منبع تغذیه 10 تا 36 ولت
محکم و ضد آب، مناسب برای نصب در شرایط آب و هوایی مختلف
حجم کم (ارتفاع : 205 میلیمتر، قطر : 152 میلیمتر) و وزن 3.6 کیلوگرم برای حمل و نصب آسان
-----------------
دستگاه چند کاناله CMG-DM24-12

یکی از مهمترین کاربردهای شتابنگاری، رفتار نگاری ساختمانها و سازه های مهم می باشد. بدین منظور شرکت گورالپ مجموعه ای از سنسورها و دیجیتایزر ها را طراحی و تولید کرده است که کار ثبت وآنالیز داده ها را برای کاربر بسیار ساده می کند. این دستگاه قابل حمل در حال حاضر در اختیار مرکز و شبکه شتابنگاری قرار دارد که در پروژه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
این سیستم می تواند در ساده ترین شکل ممکن به صورت یک ثبات یک کاناله و در حالت های پیچیده تر به صورت یک سیستم چند کاناله عمل نماید. همه سنسورها در این حالت به صورت مستقل عمل کرد و سیستم می تواند توسط هر کدام از سنسورها راه اندازی گردد. دیجیتایزر 12 کاناله CMG-DM24-12 یک سیستم 24 بیتی بوده که بدنه آن از مواد فشرده بسیار محکم ساخته شده است. در داخل این مجموعه ، سیستم کامپیوتری طراحی شده که امکان مشاهده سنسورها و تنظیمات لازم را به کاربر می دهد. این سیستم قابلیت اتصال به شبکه یا مدم را برای انتقال داده ها به کاربر می دهد.